Bermen vormen samen een enorm natuurgebied
Kilometer na kilometer natuur. Het is niet het eerste waar je aan denkt als je de uitgestrekte bermen ziet langs wegen, spoorlijnen en kanalen. Maar al die meters samen zijn, als ze goed worden beheerd, heel erg waardevol voor talloze planten en dieren.

Soms is een berm maar heel smal. Maar ook zo’n lint van groen kan al een heel belangrijke functie hebben. Bijvoorbeeld als veilige verbindingsstrook tussen twee natuurgebieden voor dieren als vlinders en sprinkhanen. In een versnipperd landschap als het onze zijn deze verbindingen heel hard nodig.  Gladgeschoren grasbermen hebben weinig te bieden, wat ruigere bermen met veel bloemen en opgaande begroeiing des te meer.

Bloemenweiden

Grote(re) stukken berm kunnen zelfs uitgroeien tot complete bloemenweiden waarin heel veel soorten insecten, vlinders, planten en vogels zich kunnen voeden en voortplanten en een schuilplek zoeken. Zelfs langs een weg met vrij veel lawaai komen diersoorten voor. Vooral als het geluid vrij monotoon is, zonder uitschieters, wennen ze aan het constante geluid en merken ze dat er geen direct gevaar is. Als een berm heel smal is en om de paar seconden rijdt een auto langs heeft dat natuurlijk wel een negatief effect: vlinders en sprinkhanen worden dan steeds meegezogen in de luchtstroom.

Voeding

Veel wilde planten en bloemen houden van een wat schrale bodem met niet teveel voeding. Denk aan knoopkruid, duizendblad en klaprozen. Andere goede soorten die het vaak goed doen in zandige bermen (wel vaak ingezaaid) zijn addertong, veldsalie, gewone margriet. In voedselrijkere bermen gedijen onder andere boerenwormkruid, fluitenkruid en gewone engelwortel.

Aanblik

Als bermen waar deze bloemen in staan gemaaid worden, moet het maaisel worden afgevoerd anders blijft de grond te rijk en het aantal bloemen steeds minder. Veel gemeentes doen het al zo, en dat heeft naast voordelen voor de natuur en een leukere aanblik voor de mens nog een voordeel: het is goedkoper om eens per jaar een bloemrijke berm te maaien en het maaisel af te voeren dan twee keer per jaar weelderig groeiend gras te maaien.

Kans

Eerder werden bermen altijd geklepeld, een technische term voor het maaien met messen. Dat geeft een vrij grof resultaat (de messen hakken de planten af) en rupsen, sprinkhanen en andere dieren gaan ook dood.  Schijfmaaiers pakken het wat subtieler aan en eisen minder slachtoffers. Door het hooi enige tijd te laten liggen krijgen dieren de kans om een veilig heenkomen te vinden. Provincie en gemeentes kiezen er ook steeds vaker om minder intensief te beheren. Dus niet maaien waar het niet hoeft of in fases maaien zodat dieren een veilig heenkomen kunnen zoeken.

Potentie

Vaak is bij goed beheer binnen twee jaar al te zien dat er meer bloemen bloeien, meer insecten zoemen en vlinders vliegen. Om te kijken welke bermen echt potentie hebben om bij te dragen aan de variatie in de natuur, kan een gemeente een ecoloog in de arm nemen. Die kan ook adviseren welke bloemenmengsels eventueel geschikt zijn om bij te zaaien.

Vaak zijn bermen kort na aanleg en inzaaien een aantal jaren erg mooi. Door een goed beheer (maaien en afvoeren) kan de berm langere tijd mooi blijven. Vaak worden de pionierssoorten (zoals klaproos) in de loop van de tijd vervangen door meerjarige en blijvende planten. Het beeld verandert dan, maar de berm blijft ecologisch waardevol. Dat kan alleen met een goed beheer.


Aan Natuur voor elkaar werken mee

  • Provincie Overijssel
  • VNO NCW Midden
  • WDOD
  • VNG Overijssel
  • OAJK
  • Natuurmonumenten
  • Bouwend Nederland
  • Natuur en Milieu Overijssel
  • Landschap Overijssel
  • LTO
  • Springzaad
  • IVN Natuureducatie
  • Voedselbosbouw
  • Aeres Hogeschool
  • IJssellandlandschap
  • Waterschap Vechtstromen
  • Recron
  • Staatsbosbeheer
  • De Vlinderstichting
  • Oversticht
  • Operatie Steenbreek
  • VHG
  • NatuurBoeren
  • OPG
  • RAVON
  • Vogelbescherming Nederland
  • Zoogdiervereniging
  • Zone College
  • Dimence Groep
  • Provincie Overijssel
  • VNO NCW Midden
  • WDOD
  • VNG Overijssel
  • OAJK
  • Natuurmonumenten
  • Bouwend Nederland
  • Natuur en Milieu Overijssel
  • Landschap Overijssel
  • LTO
  • Springzaad
  • IVN Natuureducatie
  • Voedselbosbouw
  • Aeres Hogeschool
  • IJssellandlandschap
  • Waterschap Vechtstromen
  • Recron
  • Staatsbosbeheer
  • De Vlinderstichting
  • Oversticht
  • Operatie Steenbreek
  • VHG
  • NatuurBoeren
  • OPG
  • RAVON
  • Vogelbescherming Nederland
  • Zoogdiervereniging
  • Zone College
  • Dimence Groep