Rubriek Mariek - Natuur en identiteit

Rubriek Mariek - Natuur en identiteit

17-01-2023

“Weet jij wat het sterkste dier ter wereld is?” Denk er maar even over na. Ik kom er zo op terug. En dan snap je direct waarom ik het vraag.

In de natuurateliers werken we meestal met concrete opgaven. Het provinciaal beleid en de omgevingsvisie worden toegepast. Vaak hebben we het over de nieuwe inrichting van een specifieke locatie en over de betrokkenheid van mensen bij de natuur in hun dagelijkse omgeving.

Ik probeer in de natuurateliers de verwondering over de natuur bij de deelnemers op te zoeken. Dat doe ik omdat ik de kern wil pakken en in eerste instantie niet vanuit praktische lijstjes wil ontwerpen. Puur functioneel ingerichte plekken zijn er genoeg. De locaties en opgaven waar de natuurateliers voor worden aangevraagd, laten juist zien dat we daar niet (langer meer) tevreden mee zijn. De bedrijventerreinen zijn hier misschien wel het meest sprekende voorbeeld van. Maar ook onze woonomgeving is soms zeer functioneel ingericht. We willen af van de anonimiteit én we willen groener en duurzamer. 

Een voorbeeld van een natuuratelier dat binnenkort gaat plaatsvinden? Komt ie. Vijf flats, vijf parkeerplaatsen, vijf wegen, vijf vuilcontainers, vijf hagen, vijf gazons en vijf bomen, op de kop van elke flat één. Bij elke flat gaan vijf hwa’s (hemelwaterafvoer) direct naar het riool. Het is er netjes en prima onderhouden. Maar ook totaal uniform en de plek mist enige uiting van identiteit. Natuur en klimaat waren duidelijk nog geen thema bij de inrichting en het beheer van dit woonwijkje. Maar gelukkig, we gaan er wat aan doen! De woningbouwcorporatie wil met de bewoners plannen maken voor een nieuwe inrichting. Een nieuwe inrichting waarbij wél kansen worden gepakt voor ontmoeting, biodiversiteit en klimaatadaptatie.

Nu terug naar het sterkste dier op aarde. Want, een foto van het sterkste dier op aarde gaat voortaan mee naar het natuuratelier. Hij gaat een rol spelen in het oproepen van die verwondering over de natuur. Ik zal hieronder een beeld schetsen van dit dier. Als je verder leest begrijp je direct ook waarom ik hem bij de natuurateliers wil hebben. Misschien gaat het hier wel over de kern van natuurbeleving. Hou je vast! 

Het sterkste dier op aarde komt over de hele wereld voor. Het is zelfs heel algemeen. Het leeft in het water, zowel in zoet als in zout water. Het is… de eenoogkreeft! Er zijn meer dan 13.000 soorten eenoogkreeften beschreven. Hoe het komt dan dat je hem niet kent? Een eenoogkreeft(je) is heel erg klein, ongeveer 1mm lang.

Eenoogkreeftjes zijn heel mooi. Je hebt er een microscoop voor nodig om deze diertjes goed te kunnen bekijken. Microscoopbeelden en tekeningen op internet laten de meest indrukwekkende verschijningen zien. Diertjes met veervormige antennes in allerlei soorten en maten.  

Eenoogkreeftjes zijn vliegensvlug. Deze diertje voelen drukverschillen feilloos aan, met als resultaat dat ze hun vijanden heel rap in de gaten hebben en al weg zijn voordat ze door hun aanvaller worden opgemerkt.

En eenoogkreeftjes zijn dus super sterk. Op zozitdat.nl lees ik dat het eenoogkreeftje het sterkste dier ter wereld is. Het eenoogkreeftje kan 500x zijn eigen lengte springen! Dat doet geen ander dier hem na.

Ik verwonder me en wordt hier enorm door getriggerd. Ik woon aan een singel. Is het nu zo dat ik al jaren naast dit prachtige diertje woon en simpelweg niet van zijn bestaan wist? Het zet me aan het denken. Wat weet ik eigenlijk van de natuur? En vooral wat weet ik niet? Daar onder water is een hele wereld die ik niet ken. Een wereld die er niet alleen ís, maar ook nog eens zorgt voor een goede vochtbalans, daling van de temperatuur en de omzetting van CO2 in zuurstof.

Na deze ontdekking voel ik me ineens heel klein. Want ik besef me dat er naast mij nog vele andere levensvormen een rol hebben op deze plek. Ik realiseer me dat ik met wat meer aandacht naar de omgeving moet kijken. En ik vind de samenwerking met de natuur en met mijn buren, nog belangrijker dan hiervoor. Als ik vanuit dit gevoel van verwondering een buitenruimte ga ontwerpen, ontstaat er wel even wat anders, dan een strak gazon en een discussie over hondenpoep.

Vanaf nu groet ik hem elke ochtend: “Hoi eenoogkreeft!” 

Daarom! 

Aan Natuur voor elkaar werken mee

  • Provincie Overijssel
  • VNO NCW Midden
  • WDOD
  • VNG Overijssel
  • OAJK
  • Natuurmonumenten
  • Bouwend Nederland
  • Natuur en Milieu Overijssel
  • Landschap Overijssel
  • LTO
  • Springzaad
  • IVN Natuureducatie
  • Voedselbosbouw
  • Aeres Hogeschool
  • IJssellandlandschap
  • Waterschap Vechtstromen
  • Recron
  • Staatsbosbeheer
  • De Vlinderstichting
  • Oversticht
  • Operatie Steenbreek
  • VHG
  • NatuurBoeren
  • OPG
  • RAVON
  • Vogelbescherming Nederland
  • Zoogdiervereniging
  • Zone College
  • Dimence Groep
  • Provincie Overijssel
  • VNO NCW Midden
  • WDOD
  • VNG Overijssel
  • OAJK
  • Natuurmonumenten
  • Bouwend Nederland
  • Natuur en Milieu Overijssel
  • Landschap Overijssel
  • LTO
  • Springzaad
  • IVN Natuureducatie
  • Voedselbosbouw
  • Aeres Hogeschool
  • IJssellandlandschap
  • Waterschap Vechtstromen
  • Recron
  • Staatsbosbeheer
  • De Vlinderstichting
  • Oversticht
  • Operatie Steenbreek
  • VHG
  • NatuurBoeren
  • OPG
  • RAVON
  • Vogelbescherming Nederland
  • Zoogdiervereniging
  • Zone College
  • Dimence Groep