Aanpassing regels voor voedselbossen dankzij experimenteerruimte

Voedselbossen zijn populair; initiatieven in Overijssel op dit gebied springen letterlijk de grond uit. In een voedselbos worden in drie lagen (of meer) struiken, planten en bomen geplant die van kruidlaag tot boomlaag vrijwel geheel bestaat uit eetbare soorten. Zo’n bos draagt bij aan een duurzame landbouw, vastleggen van CO2, vitale bodem, de biodiversiteit en ecologische veerkracht, en voorziet in voedsel voor de (directe) omgeving. Mensen uit de buurt kunnen er komen plukken, of er wordt op educatief vlak invulling gegeven. Kortom, een voedselbos heeft vele voordelen.


Maar stel nou dat je als koploper zo’n initiatief start, tegen welke beleidsknelpunten en regels loop je dan aan? Volgens de Wet natuurbescherming val je na de aanplant van een voedselbos op agrarische grond onder de verplichting deze te melden en herplanten wanneer je de grond anders zou willen gebruiken. “Niet dat het onze bedoeling is het aangelegde voedselbos te verwijderen, want het duurt 5 tot 10 jaar voordat je de eerste vruchten kunt plukken, maar het gaat om de status. Het is immers een duurzame wijze van landbouw die wij nastreven.” Aldus Ronald Krabbenbos, initiatiefnemer van voedselbos Het Groenland in Markelo. Door deze “compensatie claim” vanuit de wetgeving zou de landbouwgrond in financiële zin degraderen naar natuurgrond. “Terwijl wij met deze duurzame vorm van landbouw de grond juist willen opwaarderen” vertelt Ronald.

Daar kon door de actie Experimenteerruimte uit het programma Natuur voor Elkaar verandering in worden gebracht. In deze actie, getrokken door de wethouder van de gemeente Tubbergen Erik Volmerink, werd gekeken naar projecten waar een duidelijke plus voor natuur en economie aanwezig is, maar waar regelgeving het knelpunt is om verder te komen. Met lokale partners en regelgevers werd er gekeken welke experimenteerruimte mogelijk is. Begin 2018 zijn vijf pilots gestart, waarvan voedselbos Het Groenland één was. Nu, een jaar verder, kan er geconcludeerd worden dat de pilots geslaagd zijn, omdat álle betrokken disciplines tegelijkertijd met elkaar aan tafel zaten en eruit wilden komen. Deze houding kan er in de toekomst voor zorgen dat projecten sneller tot een volgende stap kunnen komen. Zoals ook het geval is bij voedselbos Het Groenland. De deur staat dan ook bij de provincie nog steeds open voor nieuwe projecten.

Beleidsregel aangepast

Op 19 maart 2019 is door Gedeputeerde Staten de aanpassing in de beleidsregel voedselbossen op landbouwgrond aangenomen. Dit tevens in navolging van de doelen uit de Green Deal Voedselbossen waarin het oplossen van knelpunten in regelgeving voor voedselbossen een vooraanstaand doel was. De aangepaste beleidsregel geeft nieuwe en bestaande voedselbossen op landbouwgrond een mogelijke ontheffing van de meldings- en herplantplicht. Voedselbossen die in de afgelopen jaren zijn gestart profiteren hier dus ook van mee, omdat de regeling met terugwerkende kracht ook geldt voor voedselbossen die gestart zijn in de periode tussen 2015 en 2019. Let op: van deze uitzondering voor bestaande voedselbossen op landbouwgrond kan alleen in 2019 gebruik gemaakt worden. Bekijk hier de publicatie van de nieuwe regel.

Meer weten over voedselbossen? 

Regelmatig zijn er in Overijssel cursussen en informatieavonden over voedselbossen. Dus ben je geïnteresseerd, hou dan de agenda op www.natuurvoorelkaar.nl in de gaten, of werp een blik op de agenda van Stichting Voedselbosbouw Nederland.

 


Zie wat jij kan doen, ga voor groen!

Benieuwd wat je in je eigen omgeving kunt doen aan groen? Zodat je je straks bevindt in een groene oase met prachtige Overijsselse dieren? Check onze welkomstkaarten met hele makkelijke tips en help de biodiversiteit een handje!
Ga naar Ga naar

Aan Natuur voor elkaar werken mee